Wat zijn Microplastics?
Stel je voor: je neemt een slok water, eet een stukje vis of ademt gewoon in, en zonder dat je het doorhebt, krijg je kleine stukjes plastic binnen. Klinkt bizar, toch? 😲 Deze piepkleine deeltjes, beter bekend als microplastics, zijn tegenwoordig overal te vinden. Maar wat zijn microplastics precies? En waarom zouden we ons er zorgen over moeten maken? In deze les duiken we diep in de wereld van microplastics en ontdekken we hoe ze ons leven beïnvloeden. Spoiler: het is fascinerend en een beetje zorgwekkend tegelijk! 🧪
Wat zijn Microplastics? 🧬
Microplastics zijn kleine plastic deeltjes die kleiner zijn dan 5 millimeter. Dat is ongeveer zo groot als een sesamzaadje. Er zijn twee hoofdtypen:
Primaire microplastics 🧴
Dit zijn plastic deeltjes die al klein worden gemaakt, zoals:
- Microkorrels in cosmetica (denk aan scrubs of tandpasta).
- Microvezels van synthetische kleding, zoals polyester.
- Industriële pellets, die worden gebruikt bij het maken van plastic producten.
Secundaire microplastics 🛠️
Deze ontstaan door het afbreken van grotere stukken plastic, zoals:
- Plastic zakken die in de natuur belanden.
- Flessen of andere plastic verpakkingen die door zonlicht en wind in kleinere stukjes uiteenvallen.
- Visnetten die in de oceaan blijven ronddrijven.
Hoe komen microplastics in ons milieu? 🌊
Afval en vervuiling 🚮
Elke keer dat we plastic weggooien, kan het in de natuur terechtkomen. Een plastic fles die op straat ligt, breekt langzaam af in kleinere stukjes en wordt uiteindelijk microplastic.
Kleding wassen 👕
Wanneer je synthetische kleding wast, komen er duizenden plastic microvezels los. Deze vezels zijn zo klein dat waterzuiveringsinstallaties ze vaak niet kunnen filteren. Ze belanden in rivieren, oceanen en uiteindelijk in de voedselketen. 🐟
Cosmetica en verzorgingsproducten 🧴
Veel scrubs en tandpasta's bevatten microkorrels, kleine plastic bolletjes die worden gebruikt voor een schurende werking. Na gebruik spoelen ze via het riool direct door naar de zee.
Waarom zijn Microplastics een probleem? 🚨
Microplastics in het water 🌊
Microplastics drijven niet alleen rond in oceanen en rivieren, maar worden ook door zeedieren gegeten. Dit kan leiden tot:
- Fysieke schade: Deeltjes verstoppen de darmen van dieren.
- Chemische schade: Plastic bevat vaak giftige stoffen die zich ophopen in de dieren en uiteindelijk in ons voedsel terechtkomen.
Microplastics in de lucht 🌬️
Ja, je leest het goed: we ademen microplastics in! Ze zitten in huisstof, in de lucht boven steden en zelfs in afgelegen natuurgebieden. Wat dat precies met onze longen doet? Wetenschappers zijn nog volop bezig dit te onderzoeken.
Wow Feitje 🤯
Wist je dat wetenschappers microplastics hebben gevonden in Antarctica? Zelfs op het koudste, meest afgelegen continent kunnen we niet ontsnappen aan deze kleine deeltjes. 🥶
Praktische Opdracht 📝
Stap 1: Pak drie cosmetica- of verzorgingsproducten die je thuis hebt staan.
Stap 2: Controleer de ingrediëntenlijst op woorden zoals "polyethyleen" of "acrylaten".
Stap 3: Maak een lijstje van producten die microplastics bevatten en zoek naar milieuvriendelijke alternatieven.
Challenge 🚀
Probeer een week lang zo min mogelijk synthetische kleding te dragen en let op wat je wast. Noteer hoeveel kledingstukken je hebt gewassen en hoeveel daarvan synthetisch waren. Reflecteer aan het einde van de week: wat zou je kunnen veranderen om minder microvezels te produceren?
Thuisonderzoek 🔍
Kijk eens in je keuken en vergelijk drie verschillende soorten water:
- Kraanwater
- Gebotteld water
- Gefilterd water (bijvoorbeeld via een waterfilterkan)
Onderzoek online of er informatie is over de aanwezigheid van microplastics in deze waterbronnen. Welk type water heeft volgens jou de minste kans op microplastics?
Begrippenlijst 📖
- Microplastics 🧬 – Kleine plastic deeltjes kleiner dan 5 mm.
- Primaire microplastics 🧴 – Microplastics die al klein zijn, zoals in cosmetica.
- Secundaire microplastics 🛠️ – Microplastics die ontstaan door het afbreken van grotere stukken plastic.
- Microvezels 👕 – Kleine plastic vezels die vrijkomen bij het wassen van synthetische kleding.
- Polyethyleen 🧴 – Een veelgebruikt plastic dat vaak in microplastics voorkomt.